Жардам берүү

Үй-бүлөлөр үчүн колдонмо

Аз камсыз болгон үй-бүлөлөргө «Үй-бүлөгө көмөк» жөлөкпулу: кимге таандык жана кантип алуу керек

«Үй-бүлөгө көмөк» — Кыргызстандагы аз камсыз болгон үй-бүлөлөргө 16 жашка чейинки ар бир бала үчүн берилүүчү ай сайын жөлөкпул. Өлчөмү — ар бир балага айына 1 200 сом, бийик тоолуу жана алыскы райондордо коэффициенттин эсебинен көбүрөөк. Үй-бүлөнүн ар бир мүчөсүнө туура келген киреше кепилденген минималдуу кирешеден төмөн болсо, укук пайда болот: 2026-жылдын 1-сентябрынан тартып ал 1 500 сом (мурда 1 000 сом болчу). Пенсиялар жана жөлөкпулдар, анын ичинде майыптуулугу бар балага берилген жөлөкпул, кирешеге кошулбайт. Паспорт жана балдардын төрөлгөндүгү тууралуу күбөлүктөр керек; иш жүзүндө жашаган жериңиздеги эмгек жана социалдык өнүгүү башкармалыгына кайрыласыз, каттоонун (прописканын) мааниси жок.

Үй-бүлөдө бала оор ооруп калганда, ата-эненин бири көп учурда жумуштан кетет, киреше азаят. Мурда жөлөкпулга туура келбеген көп үй-бүлөлөр ушундай учурда ага укуктуу болуп калышат — текшерип көрүңүз.

Кимге таандык

  • 16 жашка чейинки балдары бар үй-бүлөлөргө;
  • эгер бир адамга туура келген орточо киреше — үй-бүлөнүн бүт кирешеси анын мүчөлөрүнүн санына бөлүнгөндө — кепилденген минималдуу кирешеден ашпаса (2026-жылдын 1-сентябрынан — 1 500 сом);
  • анын ичинде эмгек мигранттарынын үй-бүлөлөрүнө.

Үй-бүлөнүн эмгекке жарамдуу бардык мүчөлөрү иштеши же эмгекке жараксыздыгын, же убактылуу жараксыздыгын ырасташы керек. Эмгекке жарамдуу чоң киши иштебесе, кайрылуудан мурун жумушка орноштуруу кызматына жумушсуз катары катталышы керек. Жумушсуз статусу тууралуу маалымкат алып келүүнүн кереги жок — маалыматтар базалар аркылуу текшерилет.

Эмне киреше болуп эсептелет, эмне эсептелбейт

Эсептелет: эмгек акы жана башка төлөмдөр, ишкерликтен, дыйканчылыктан жана мал чарбасынан түшкөн киреше (жердин жана жеке чарбанын кирешелүүлүк ченемдери боюнча).

Эсептелбейт: пенсиялар; жөлөкпулдар, анын ичинде майыптуулугу бар балага ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпул; кош бойлуулук жана төрөт боюнча, жумушсуздук боюнча, сөөк коюуга берилген жөлөкпулдар. Тиричилик техникасы — муздаткыч, телевизор, кир жуугуч машина — да таасир этпейт.

Бул ооруган баласы бар үй-бүлө үчүн маанилүү: 8 000 сомдук АСЖ «Үй-бүлөгө көмөккө» болгон укукту «жеп» салбайт. Ал тууралуу — майыптуулугу бар балага жөлөкпул колдонмосунда.

Качан баш тартышат

2025-жылы колдонулган эрежелер жана 2026-жылдын 1-сентябрынан тартып күчүнө кирген өзгөртүүлөр боюнча, үй-бүлөдө төмөнкүлөр болсо, жөлөкпул дайындалбайт:

  • 15 жашка толо элек жеңил унаа (2026-жылдын сентябрына чейин — 20 жашка толо элек); андан эски унаа өзүнчө баш тартууга негиз болбой калды;
  • эки же андан көп турак жай — экинчи үй ижарадан киреше булагы катары эсептелет (2026-жылдын 1-сентябрынан тартып жаңы эреже);
  • айыл чарба техникасы (трактор, комбайн), жүк ташуучу унаа же микроавтобус;
  • үй-бүлөнүн бир мүчөсүнө 4 шарттуу бирдиктен ашык мал (уй — 6 бирдик, торпок — 2,5, жылкы — 7, бука — 8, 2025-жылдын маалыматы боюнча);
  • жергиликтүү бийлик менен 150 000 сомдук социалдык келишимге кол коюлган болсо — андан кийин үч жыл жөлөкпул дайындалбайт.

Кантип тариздөө керек: кадам сайын

  1. Үй-бүлөнүн акыркы айлардагы кирешесин эсептеп, мүчөлөрүнүн санына бөлүңүз. 1 500 сомго жакын же андан аз чыкса — арыз бериңиз.
  2. Чоң киши иштебесе — жумушка орноштуруу кызматына катталыңыз.
  3. Документтерди алыңыз: арыз берүүчүнүн паспорту жана балдардын төрөлгөндүгү тууралуу күбөлүктөр.
  4. Иш жүзүндө жашаган жериңиздеги эмгек жана социалдык өнүгүү башкармалыгына барыңыз. Прописканын мааниси жок — азыр жашаган жериңизде, мисалы, оорукананын жанында кайрылсаңыз болот.
  5. Жөлөкпул бир жылга дайындалат, андан кийин укукту кайра ырастоо керек. Бала 16 жашка толгонго чейин төлөнөт.

2026-жылдан тартып мамлекеттик органдар үй-бүлөлөр тууралуу маалыматты Эмгек министрлигине «Түндүк» системасы аркылуу беришет, ошондуктан маалымкаттардын көбүн чогултуунун кереги жок.

Алуучуларга дагы эмне берилет

  • Электр энергиясына жеңилдетилген тариф — айына 700 кВт·саатка чейин колдонгондо 1 кВт·саат 50 тыйын.
  • ММКФнын маалыматы боюнча (2022), 16 жашка чейинки балдары бар ай сайын жөлөкпул алуучулар онкология кызматынын кеңеш берүүчү-диагностикалык кызматтары үчүн төлөмдөн бошотулат. Кененирээк — онкологияда ММКФ боюнча эмне акысыз колдонмосунда (орусча).

Балдарга башка төлөмдөр

  • «Бала ырысы» — 2026-жылдын 1-июлунан тартып үч жашка чейинки ар бир балага кирешеге карабастан айына 1 200 сом. «Түндүк» тиркемесинде («Соцвыплаты» бөлүмү) же социалдык камсыздоо башкармалыгында арыз берсе болот; чечим — беш иш күнүнө чейин.
  • Майыптуулугу бар балага жөлөкпул — 2026-жылы айына 8 000 сом.
  • Жеке ассистент — оор майыптуулугу бар баланы кароо үчүн төлөм, иш жана ооруган баланы кароо колдонмосун караңыз (орусча).

2027-жылдын 1-январынан тартып жөлөкпулдарды көтөрүү боюнча токтомдун долбоорунда «Үй-бүлөгө көмөктүн» өлчөмү мурдагыдай — 1 200 сом бойдон калтырылган.

Көп берилүүчү суроолор

2026-жылы «Үй-бүлөгө көмөк» боюнча канча төлөнөт?

16 жашка чейинки ар бир балага айына 1 200 сом. Бийик тоолуу жана алыскы райондордо сумма райондук коэффициенттин эсебинен жогору. Өкмөттүн долбоору боюнча 2027-жылдын 1-январынан тартып өлчөмү өзгөрбөйт. Жөлөкпулга укук жылына бир жолу текшерилет, ошондуктан үй-бүлөнүн кирешеси өзгөрсө, бул тууралуу социалдык өнүгүү башкармалыгына кабарлаңыз.

Жөлөкпул алыш үчүн киреше канча болушу керек?

Үй-бүлөнүн кирешеси анын мүчөлөрүнүн санына бөлүнөт. 2026-жылдын 1-сентябрынан тартып бир адамга туура келген орточо киреше кепилденген минималдуу кирешеден — айына 1 500 сомдон — ашпашы керек, мурда 1 000 сом болчу. Пенсиялар жана жөлөкпулдар, анын ичинде майыптуулугу бар балага берилген жөлөкпул, кирешеге кирбейт.

Прописка боюнча жашабасак, жөлөкпул алса болобу?

Ооба. Арыз иш жүзүндө жашаган жериңиздеги эмгек жана социалдык өнүгүү башкармалыгына берилет, прописканын мааниси жок. Бул Бишкекке ооруканага жакыныраак көчүп келген же башка шаарда иштеген үй-бүлөлөргө ыңгайлуу. Бир адамга туура келген киреше босогодон төмөн болсо, жөлөкпул эмгек мигранттарынын үй-бүлөлөрүнө да таандык.

Унаабыз болсо, баш тартышабы?

2026-жылдын 1-сентябрынан тартып жеңил унаа 15 жашка толо элек болсо, баш тартышат; мурда босого 20 жыл болчу. 15 жылдан эски унаа өзүнчө баш тартууга негиз болбой калды. Ошондой эле эки же андан көп турак жай, айыл чарба техникасы, жүк ташуучу унаа же ченемден ашык мал болсо, баш тартышат.

Фонддон

Жөлөкпул эң керектүү нерселерге жардам берет, бирок оор оорунун дарылоосун жаба албайт. «Дария Нуру» фонду оор ооруган балдары бар үй-бүлөлөргө дары, текшерүү жана жол чыгымдары менен жардам берет. Арыз калтырыңыз же чалыңыз: +996 227 100 604, darianuruorg@gmail.com.

Булактар